Tłuszcze – fakty i mity

Jakie tłuszcze i oleje wybierać, jakich unikać oraz czy warto przyjmować Omega 3 jako suplement diety?

Tłuszcze stanowią jeden z najważniejszych elementów w codziennej diecie. Mimo to powstało wiele mitów i fałszywych informacji na tematów tłuszczów, szczególnie nasyconych. Stały się one wrogiem numer jeden dla osób chcących pozbyć się nadwagi. Zapomniano jednak o tym, że to nie tłuszcze przyczyniają się do wzrostu kilogramów a węglowodany. Szczególnie w chłodnych klimatach dieta oparta o większe spożycie tłuszczów jest korzystna, ponieważ dostarczają one wewnętrznego ciepła i chronią nasze organy. Wiele procesów biologicznych wymaga dostarczania tłuszczów codziennie do organizmu. Tłuszcz umożliwa przyswajanie rozpuszczalnych w nim witamin (A, D, E i K), poprawia wygląd włosów i skóry.

olive-oil-356102_640

Problemy zdrowotne mogą pojawić się z powodu spożywania niskiej jakości tłuszczów, do których należą tłuszcze trans, oleje rafinowane i tłoczone na ciepło. Dieta o dużej zawartości tego typu tłuszczów sprzyja rozwojowi nowotworów, chorób serca, otyłości, cukrzycy i stanom zapalnym w organizmie.

Jakie mamy tłuszcze i które z nich możemy podgrzewać do wysokich temperatur?

Tłuszcze, w zależności od rodzaju kwasów tłuszczowych, można podzielić na:

  • nasycone (mięso, jaja, olej kokosowy, mleko i jego przetwory)
  • jednonienasycone (oliwa z oliwek, tłuszcz kaczki)
  • wielonienasycone (olej słonecznikowy, lniany, z pestek winogron, dyni, wiesiołka, kukurydzy)

Tłuszcze nienasycone różnią się od nasyconych budową chemiczną. Cząsteczki wszystkich tłuszczów zawierają atomy węgla, wodoru i tlenu. W tłuszczach nienasyconych brakuje jednej, dwu lub więcej par atomów wodorowych, natomiast tłuszcze nasycone posiadają wszystkie atomy wodoru. Różnice te wpływają na właściwości tluszczów i zachowanie w naszym organizmie.

Tłuszcze nasycone są idealne do smażenia, ponieważ nie mają możliwości utleniania się i to nieprawda, że są niezdrowe. Nie należy smażyć na tłuszczach nienasyconych, do których należą oleje roślinne. W momencie podgrzewania ich kwasy tłuszczowe zaczynają się utleniać, prowadząc do powstania silnych toksyn i zbyt dużej liczby wolnych rodników. Zbyt duża ilość rekacji utleniających w organizmie prowadzi do wystąpienia stresu oksydacyjnego. A jest to już droga do pojawienia się wielu poważnych schorzeń, takich jak stany zapalne czy choroby nowotorowe. By zapobiec występowaniu reakcji utleniania olej roślinny nie powinien być nagrzewany, po otwarciu butelki należy go przechowywać w niskiej temperaturze (w lodówce). Im wyższa temperatura i dłuższy czas nagrzewania tłuszczu nienasyconego tym procesy utleniania i wytwarzania wolnych rodników przebiegają gwałtowniej.

oil-316591_640

Podgrzewanie oleju z oliwek czy innych olejów roślinnych (słonecznikowego, lnianego, z pestek winogron, wiesiołka, kukurydzy) jest BARDZO SZKODLIWE. Jedynym olejem roślinnym, który w swoim składzie zawiera 95% frakcji nasyconej, a co za tym idzie można na nim smażyć, jest OLEJ Z KOKOSA.

Czy to oznacza, że oleje roślinne są złe? Oczywiście nie, są nam bardzo potrzebne, szczególnie te bogate w niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT). Niezbędne czyli takie, których organizm nie może sam sobie wytworzyć, a są potrzebne do jego prawidłowego funkcjonowania.

Mamy tylko dwa niezbędne kwasy tłuszczowe (zwane PIERWOTNYMI):

  • kwas alfa linolenowy (ALA) – kwas tłuszczowy typu Omega 3; występuje w oleju lnianym i rzepakowym
  • kwas linolowy (LA) – kwas tłuszczowy typu Omega 6; występuje w oleju z wiesiołka, pestek winogron, słonecznika

Organizm przetwarza kwasy PIERWOTNE na POCHODNE w ilości jaką potrzebuje do prawidłowego funkcjonowania, nie ma reakcji odwrotnej. Kwas ALA przetwarzany jest na dwa inne kwasy tłuszczowe zwane pochodnymi – EPA i DHA, natomiast z kwasu LA powstają kwasy GLA i AA.

W celu zachowania dobrego stanu zdrowia na wiele lat należy spożywać Niezbędne Nienasycone Kwasy Tłuszczowe (NNKT) w postaci pierwotnej.

Spożywanie pierwotnych NNKT upłynnia błony komórkowe, dzięki czemu pozwala by odpowiednia ilość tlenu łatwiej dotarła do komórki. Natlenienie na poziomie komórkowym jest podstawą w leczeniu i zapobieganiu chorobie nowotworowej.

Czy warto przyjmować Omega 3 jako suplement diety?

Olej z ryb czy suplementy typu Omega 3 nie zawierają niezbędnych kwasów tłuszczowych w pierwotnej postaci, tylko ich pochodne (EPA i DHA). Ponieważ EPA i DHA organizm potrafi wytworzyć sobie sam, spożywanie tego typu preparatów mija się z celem. Suplementacja Omega 3 może przynieść więcej szkody niż pożytku.

oil-315528_640

Korzystne jest natomiast spożywanie zimno tłoczonych, nie przetwarzanych, olejów z lnu, ze względu na zawarte w nich pierwotne kwasy tłuszczowe Omega 3 oraz olejów takich jak olej ze słonecznika czy pestek winogron zawierających pierwotne kwasy tłuszczowe Omega 6.

Dlaczego „oleje z pierwszego tłoczenia“ mogą być szkodliwe?

Uważajmy na hasła typu „olej z pierwszego tłoczenia“ to nie jest najważniejsze przy wyborze oleju, istotne jest by olej pozyskiwany był metodą tłoczenia na zimno. Pierwsze tłoczenie może oznaczać równie dobrze, że powstał metodą tłoczenia na ciepło bądź rafinacji czyli oczyszczania z użyciem chemicznych substancji. W ten sposób olej traci swoje zdrowotne właściwości, jest wręcz szkodliwy dla organizmu, oprócz tego w porównaniu do oleju tłoczonego na zimno traci charakterystyczny smak i aromat. Oleje tłoczone na ciepło i rafinowane są znacznie tańsze, najczęściej sprzedawane w przezroczystych plastikowych butelkach, nie przynoszą natomiast żadnych korzyści dla zdrowia. Oleje tłoczone na zimno dostępne są w szklanych opakowaniach, najczęściej ciemnego koloru by zachować jak najdłużej ich właściwości zdrowotne oraz cenne witaminy i minerały. Dzięki ciemnemu opakowaniu są chronione przed naświetlaniem, które przyspiesza utlenianie oleju. Pamiętajmy, że po otwarciu powinny stać w lodówce.

Fakty i mity o stosowaniu tłuszczów – podsumowanie:

  • tłuszcze są niezbędne do prawidłowego funcjonowania organizmu
  • same w sobie nie powodują przybierania na wadze
  • ułatwiają przyswajanie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K)
  • występują tylko dwa niezbędne kwasy tłuszczowe (ALA i LA), których suplementy Omega 3 nie zawierają
  • do smażenia nie powinno się używać tłuszczów roślinnych z wyjątkiem oleju kokosowego
  • oleje roślinne muszą być „zimno tłoczone“, nierafinowane i należy spożywać je na zimno
  • tłuszcze zwierzęce (nasycone) można podgrzewać i nie są przyczyną powstawania miażdżycy
  • należy uważać na hasła typu „olej z pierwszego tłoczenia“, podczas produkcji mogły być użyte substancje chemiczne
  • informacje typu „bez tłuszczu“, „odtłuszczone“ pojawiają się na etykietach produktów, które tłuszczu nigdy nie widziały, wprowadzając w błąd konsumenta

Zacisze Zdrowia

Źródło: „Ukryte terapie“ J. Zięba, „Odżywianie dla zdrowia“ P. Pitchford, „Jedz zdrowo“ Reader’s Digest Przegląd Sp. z o.o.

 

 

Wszystkie treści zamieszczone na blogu mają wyłącznie charakter informacyjny i nie powinny zastępować profesjonalnej porady lekarskiej. Autorzy nie ponoszą odpowiedzialności za wykorzystanie zamieszczonych na blogu informacji.

Share Button

Dodaj komentarz